Citizen Lab otkrio zloupotrebu oglasa za zero-click špijunažu
Citizen Lab je objavio da su najmanje 45 Windows računara medijske organizacije Al Jazeera kompromitovana tokom 2024. i 2025. godine preko zlonamernih onlajn oglasa i zero-click špijunskog softvera kompanije Candiru. Istraživanje povezuje izraelsku kompaniju Discover-Tech i njenu oglasnu platformu Controlium sa isporukom sadržaja namenjenog ciljanim uređajima.
Laboratorija Univerziteta u Torontu navodi da Discover-Tech nastupa kao legitimna oglasna firma, ali da njena infrastruktura može da posluži kao veza između oglasnih posrednika i ekosistema plaćenog špijunskog softvera. Citizen Lab je identifikovao upotrebu platforme kod najmanje dva proizvođača zero-click alata: Candiru i Bindecy.
Oglas kao kanal za nevidljivu kompromitaciju
Zero-click napad ne zahteva da žrtva otvori poruku niti klikne na vezu. U opisanom slučaju, uređaji su bili izloženi oglasima sa zlonamernim kodom, nakon čega je Candiruov softver mogao neprimetno da pristupi podacima. Citizen Lab nije utvrdio koje su vlade stajale iza napada na Al Jazeeru.
Zloupotreba digitalnog oglašavanja za napade poznata je kao malvertising, ali Citizen Lab ovaj slučaj opisuje kao prvu tehničku potvrdu isporuke zero-click špijunskog softvera povezanog sa državnim akterima putem onlajn oglasa. Oglasne mreže su naročito pogodan kanal jer su napravljene za precizno ciljanje korisnika, uređaja i organizacija.
Otkriveni podaci o platformi Controlium
Istraživači su pronašli deo izvornog koda izložen na stranicama za prijavu u Controlium. To im je omogućilo da rekonstruišu kontrolnu tablu bez prijavljivanja. Po njihovoj oceni, tabla deluje kao sistem za slanje zlonamernog sadržaja pojedinačnim ciljanim korisnicima uz regularne oglase.
Na sajtu Discover-Techa bio je dostupan i deo sa zapisima korisničkih prijava za Controlium, bez zaštite lozinkom. Među podacima su pronađeni nalozi povezani sa najmanje dva zaposlena u Candiruu, kao i nalozi kompanije Bindecy.
Izloženost organizacija i poslovni odgovor
Citizen Lab je pronašao milijarde zapisa o licitiranju oglasa koji pokazuju da su oglasi prikazivani u desetinama hiljada mobilnih aplikacija i veb-sajtova između marta i juna 2026. godine. Zapisi obuhvataju uređaje koje koriste vojske, vlade, kritična infrastruktura i nacionalne sajber agencije, ali ne potvrđuju da je svako prikazivanje oglasa završilo kompromitacijom.
Confiant, platforma za kvalitet oglasa koja je učestvovala u istrazi, pronašla je tragove potencijalno zlonamernih oglasa i na uređajima u mrežama Međunarodne agencije za atomsku energiju i Međunarodnog krivičnog suda. Za organizacije je praktičan zaključak da na službenim uređajima ograniče praćenje u oglasima, razmotre blokiranje oglasa i tretiraju oglasni lanac kao deo površine za napad.